jura - Portal o jurze

data dodania: 2008-09-29 10:44:34

Skarżyce położone są w przepięknej kotlinie, otoczone wieńcem kopulastych wzgórz, sięgających około 400m nad poziom morza, na których bieleją skały o najdziwaczniejszych kształtach, przedstawiają wraz z otoczeniem bardzo ciekawy krajobraz, pełen dziwów natury i wielu niespodzianek.

W odległości pół kilometra na wschód od wioski leży słynny na całą Polskę Zbójnicki Okiennik.

Dzieje tego potwora skalnego łączą się ściśle z historią zamku w Morsku i kto zwiedza Morsko, a ominąłby Okiennik, popełniłby nie do darowania błąd. Gdyby ktoś wybrał się do pierwszego, a ominąłby drugi, to tak jakby się wybrał na swój własny ślub, a zapomniał zabrać ze sobą narzeczoną.

Ta olbrzymich rozmiarów, stojąca samotnie skała otrzymała swą nazwę od naturalnego na przestrzał otworu, znajdującego się na najwyższym szczycie, a mającego kształt olbrzymiego okna o średnicy 5m i głębokości 7m. Ten dziwny masyw skalny ma kilkaset kroków obwodu u podstawy, a w najwyższym miejscu dochodzi do 50 metrów wysokości. Dostęp na skałę jest dość ryzykowny, zaś do okna przedstawia duże niebezpieczeństwo. Przy silnych nerwach, przy sporej dozie odwagi, przy zręczności i stalowych rękach, można wejść i ponad okno, na szczyt skały – zmówiwszy przedtem za własną duszę „wieczne odpoczywanie”, bo jeden podmuch wiatru wystarczy, a już się jest strąconym jak piórko w przepaść, z której żywym się nie wyjdzie.

Na ścianach okna do dzisiaj widoczne są ślady rąk ludzkich, w postaci wyciosanych wrębów w skale, które służyły do zapuszczania belek, tworzących ruchomą ścianę w razie potrzeby zamknięcia dostępu do okna. Te ściany ruchome to część istniejącego dawnej systemu obronnego.

Poniżej okna jest drugi otwór, ale tak wąski, że tylko szczupły człowiek może się przez niego przecisnąć. Był on wejściem do pieczary, biegnącej również na przestrzał. Pieczara była główną kwaterą łotrzyków, bo posiada naturalne wklęśnięcie w jednej ścianie, które służyło za palenisko, czego dowodzą zakopcone ściany. Pieczara mogła pomieścić 50 ludzi. Przed stu laty poszukiwacze skarbów oraz archeologowie odnaleźli tu całą masę kości ludzkich i zwierzęcych, a także parę sztabek szczerego złota. W jaskini znaleziono narzędzia krzemienne sprzed około 60 tysięcy lat (środkowy paleolit) zaliczane do jednych z najstarszych znalezisk w Polsce.

Jeszcze niżej od tej jest druga jaskinia. Tutaj miał być główny skarbiec zbójecki. Otwór zamykany był na dwoje żelaznych drzwi. Jedne z tych drzwi umieszczono w kościele w Skarżycach, drugie w Kromołowie.

Było tu jeszcze wiele innych pieczar, ale dziś zasypane są gruzem skalnym.

Legendy

•   Legendy plątające się po starych kronikach mówią, że pod skałą istniała osada, zamieszkała przez służbę rozbójników. Pewnego ranka zaszedł tu jakiś pielgrzym, mąż świętobliwy. Chodził od chaty do chaty, prosząc o chwilowy przytułek. Zamiast przytułku, odebrano mu życie. W tej chwili pioruny spadły z niebios, zniszczyły osadę, zabijając mieszkańców. Według podań, śladem po tych piorunach jest skała, stojąca w oddaleniu ok. 200 kroków. W tę skałę uderzył piorun z taką siłą, że ją na kilkanaście metrów wydrążył wewnątrz tak, że wygląda jakby baszta i dlatego zwie się Basztą.

•   Okiennik najściślej łączy się z historią zamku w Morsku. Tutaj to młodzian ubogi, mszcząc się na Morskich za zagłodzenie jego ukochanej, założył sobie stolicę, z zebrawszy watahę zbrojnych, stąd siał postrach po okolicy, szukając okrutnego ojca. Według innej wersji bracia Morscy przed zbudowaniem zamku w Morsku, tu w Okienniku schronisko i siedzibę mieli ze swą bandą i stąd czynili bandyckie wycieczki po okolicy.

•   Pod koniec XIX wieku w Okienniku miał swoją siedzibę sławny zbójnik zagłębiowski Malarski. Był to zbójnik dobroczyńca. Rabował tylko bogatych, a co zrabował oddawał biednym.


Okiennik Wielki jest jednym z jedym z najpiękniejszych i najciekawszych ostańców skalnych oraz należy do najciekawszych obiektów wspinaczkowych na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.